زمینه و هدف: هیدروکربن های آروماتیک پلی سیکلیک PAH مانند آنتراسن – نفتالین و بنزن از مهم ترین آلاینده های سمی و سرطان زا می باشند که در بسیاری از موارد، در اثر دفع پسماندهای صنایع نفت و پتروشیمی باعث تخریب محیط زیست و آثار سو فراوانی می گردند. جهت پاکسازی این مواد از خاک روش های بیولوژیکی و استفاده از پتانسیل میکروارگانیسم های بومی خاک آلوده به نفت، ترجیح داده می شود که این ارگانیسم ها با تغذیه از کربن این مواد، تولید آب، دی اکسیدکربن و بیومس می کنند.روش بررسی: در این مطالعه توانایی ارگانیسم های جدا شده از خاک آلوده به مواد نفتی پالایشگاه تبریز در تجزیه نفتالین مورد بررسی واقع شدند. میکروارگانیسم های مذکور در محیط کشت YGM آگار جداسازی و خالص شد. نفتالین با غلظت 1000 میلی گرم در یک لیتر از محیط مولر هینتون براث تهیه و مقدار ثابتی از باکتری اضافه شد، به مدت یک هفته در28oc   و شیکر 120 دور در دقیقه تیمار و میزان تخریب این ماده با اسپکتروفتومتر دو شعاعی ارزیابی شد. متابولیت حاصل از بیشترین در صد تخریب مورد شناسایی GC mass قرار گرفت.یافته ها: تعداد 14 سوش باکتری جدا شد و در غلظت فوق 13 باکتری موثر شناسایی و میزان تخریب نفتالین از 9.2 تا 57.1 درصد صورت گرفت در اثر تخریب بیولوژیکی، مواد آلی کم خطر و بی ضرر حاصل از تجزیه نفتالین شناسایی گردید.نتیجه گیری: با این روش پاک سـازی بیولوژیـکی قادر خواهیم بود نفتالین موجود در خاک های آلوده و پساب ها را با پتانسیل میکرو فلور طبیعی در آن خاک ها، تجزیه و تخریب و در نهایت خاک های آلوده را بازیافت و سالم نماییم.

در بین آلاینده های ورودی به محیط زیست هیدروکربن های آروماتیک چند حلقه ای (PAHs) Hydrocarbons Polcyclic Aromatic از نظر آسیب های مختلف و مهم به انسان و محیط زیست از اهمیت خاصی برخوردارند. این مواد جزو آلاینده های نفتی اند که در ساختمان آن ها حلقه هایی بنزنی به کار رفته است. این ترکیبات مانند آنتراسن، نفتالین و فنانترن از مهم ترین آلاینده های سمی و سرطان زا به شمار می روند که در اثر دفع غیراصولی پسماندهای صنایع از جمله نفت و پتروشیمی، رنگ و لاستیک، سازی، داروسازی و پلاستیک باعث آسیب جدی و آلودگی خاک، آب و موجودات زنده و آثار سوء فراوانی می شوند. برای پاک سازی این مواد طرق مختلفی مطرح است که روش های بیولوژیکی و استفاده از پتانسیل میکروارگانیسم های بومی خاک به علت ارزان و قابل دسترس بودن بر سایر روش ها ترجیح داده می شوند. .میکروارگانیسم های در خاک از این هیدروکربن ها به منزله منبع کربن، انرژی و تولید آب، CO2، بیومس و مواد بی ضرر استفاده می کنند. در این مطالعه، از نقاط مختلف تبریز و خاک های آلوده پالایشگاه تبریز نمونه برداری و در محیط کشت YGM و استارچ کازئین آگار کشت میکروبی انجام شد و 100 کلنی میکروب خالص و ایزوله به دست آمد. از هیدروکربن آنتراسن غلظت 1000 میلی گرم در لیتر در محیط کشت مولرهینتون براث تهیه و مقدار ثابتی از باکتری های فوق به صورت جداگانه اضافه شد. سپس به مدت یک هفته در 28 درجه سانتی گراد با شیکر 120 دور در دقیقه تیمار وانکوباسیون و میزان تخریب آنتراسن با اسپکتروفتومتر، ارزیابی و درصد تخریب تعیین شد. 90 باکتری تجزیه کننده آنتراسن جدا شد که میزان تخریب آن ها مابین 3.4-82.6 درصد و تعداد 13 سوش تخریب بیش از 50 درصد داشتند. با بهبود شرایط رشد و تکثیر باکتری های موثر و تجزیه و شناسایی متابولیت های حاصل از تخریب می توان در پایلوت نیمه صنعتی و کاربردی اقدام به پاک سازی خاک های آلوده از PHAs و تولید متابولیت های مفید مثل انواع اسیدها، الکل ها و دیگر مواد بی ضرر کرد.

خاک های آلوده به ترکیبات نفتی معمولا دارای گونه های باکتریایی قادر به تجزیه ترکیبات آروماتیک هستند. هیدروکربن های آروماتیک پلی سیکلیک همانند آنتراسن، نفتالین و فنانترن سمی ترین و سرطانزاترین آلاینده ها بوده و آسیب های جدی به محیط زیست و موجودات زنده وارد می کنند. این ترکیبات غالبا توسط صنایع پیروشیمی به خاک ها تخلیه می شوند. روش های بیولوژیکی با بکار گیری میکروارگانیسم های موثر جدا شده از خاک های آلوده نفتی برای پاک سازی این خاک ها ترجیح داده می شود. میکروارگانیسم ها از این هیدروکربن ها بعنوان منبع کربن و انرژی استفاده کرده و نهایتا تولید آب، CO2 و مواد بی ضرر می کنند. در این مطالعه، نمونه هایی از خاک های آلوده محوطه پالایشگاه و مجتمع پتروشیمی، ایستگاه های پمپ بنزین و گاراژهای تعمیر اتومبیل در شهرتبریز برداشته شدند و سوسپانسیون خاک ها در محیط های اختصاصی کشت شده و 100 جدایه بدست آمد. از هیدروکربن های آنتراسن، فنانترن و نفتالین به مقدار 1000 میلی گرم در لیتر به محیط مولرهینتون براث افزوده و جمعیت ثابتی از باکتری های فوق بصورت جداگانه اضافه شد و به مدت یک هفته در 28 با دور 130 در دقیقه در انکوباتور نگهداری شد. میزان تخریب هیدروکربن های مذکور با روش اسپکتروفتومتری تعیین گردید. نهایتا تعداد زیادی از باکتری های تجزیه کننده هیدروکربن های آروماتیک با قدرت تخریب مختلف بدست آمد، در بین آنها بترتیب 51%، 47%، و 41% از کل جدایه ها دارای قدرت تجزیه بیولوژیکی بیش از 30% ازمواد نفتالین، آنتراسن و فنانترن بودند.با تکثیر انبوه و مساعد کردن شرایط رشد، می توان از این جدایه های موثر در پاک سازی خاک های آلوده به هیدروکربن های آروماتیک در مناطق آلوده نفتی استفاده کرد.

ارگانیسم های دریایی، منابع غنی از ترکیبات فعال زیستی هستند و به دلیل پتانسیل استفاده از آن ها در بیوتکنولوژی، در تمام دنیا مورد توجه زیست شناسان و شیمیدان ها قرار گرفته اند. تنها در طول دهه اول قرن 21، بیش از 2000 مولکول از شاخه سنیداریا شناسایی شد. شاخه سنیداریا (مرجان ها، بادبزن های دریایی، شقایق های دریایی، عروس دریایی و هیدرها)، دارای بیش از 10000 گونه است که در زیستگاه های آبی زندگی می کنند. سنیداریاها، قدیمی ترین جانوران سمی هستند. در این شاخه، بیشترین مطالعات سم شناسی روی کلاس آنتوزوا صورت گرفته است. تاکنون، بیشترین تعداد ترکیبات فعال از مرجان های نرم راسته آلکوناسه و گورگوناسه متعلق به کلاس آنتوزوا تولید شده است. تا امروز، تعداد نامحدودی از ترکیبات شیمیایی شامل: استروئیدها، دی ترپنوئیدها و سزکویی ترپنوئیدها از سنیداریاها جداسازی شده که فعالیت های زیستی مانند ضد میکروبی، ضد سرطانی و سیتوتوکسیک نشان داده اند. در این مطالعه، برخی از تحقیقات صورت گرفته بر روی ترکیبات امیدبخش جداسازی شده از سنیداریاها را مرور می کنیم.

در سال های اخیر گزارش های پراکنده ای از تغییر رنگ آب دریا در بخش ساحلی خلیج فارس گزارش شده است. کشند قرمز یا Red tide پدیده ای است که در اثر تکثیر، رشد و تجمع فیتوپلانکتون ها و افزایش تراکم آنها در آب بروز کرده و در اثر آن، رنگ آب به قرمز می گراید. کشندهای قرمز ضرورتا همیشه قرمز نیستند و این اصطلاح بیشتر با اصل ماهیت پدیده شکوفایی مرتبط است. در دهه های اخیر شکوفایی جلبکی مضر که به Harmful Algal Blooms(HABs) موسوم است در آب های ساحلی دنیا رو به افزایش بوده که سلامت انسان و اکوسیستم های دریایی را به مخاطره انداخته است. تقریبا 75 درصد گونه های HABs از «داینوفلاژلاها» بوده و خیلی از گونه های سمی آنها کیست های مقاوم تولید می کنند. انتقال کیست توسط کشتی ها اصلی ترین روش انتقال در دریاها و افزایش جهانی HABs می باشد. همچنین بادهای شدید، جریان های فراجهنده (upwellig)، باران های شدید و سنگین، استفاده از کود و برخی از فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی از قبیل تغییرات شوری، دما و آلودگی در بروز این پدیده موثر هستند. تاکنون روش مشخصی برای جلوگیری از بروز پدیده کشند قرمز شناخته نشده است. همچنین طول مدت وقوع آن، زمان محو شدن آن و محل جدید بروز آن قابل پیش بینی نیست. اثر کشند قرمز بر حیات آبزیان و انسان مهم و قابل بررسی است. HABs باعث ایجاد توکسین و مسمومیت در انسان، ماهیان و دیگر آبزیان می شوند. سلامت غواصان را تهدید کرده و سبد غذایی مردم سواحل را از بین می برند. پیامدهای اجتماعی-اقتصادی کشند قرمز بر صنعت تکثیر و پرورش، صید و صیادی، توریسم، حیات وحش قابل توجه است.